Châu Âu ‘không đủ hiểu biết’ để đối phó ‘thủ thuật’ của VN?

Nghị viện châu Âu thông qua Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ Đầu tư EU-Việt Nam (EVIPA) hôm 12/02/2020. Có người nói đa số nghị sĩ EU bỏ phiếu thuận cho hai hiệp định này hôm 12/02 là vì họ ‘không đủ hiểu biết’ để đối phó những ‘thủ thuật’ của phía Việt Nam, nhưng cũng có người tự tin rằng với cơ chế giám sát chặt chẽ của EU, các vi phạm sẽ được xem xét thấu đáo.

Người dân châu Âu nói với Đài tiếng nói Hoa Kỳ VOA rằng họ vừa vui mừng nhưng cũng lắm trăn trở sau khi Nghị viện châu Âu thông qua Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ Đầu tư EU-Việt Nam (EVIPA) vào tuần trước.
Từ Bruxells, Bỉ, ông Nguyễn Hoàng Hải, một người gốc Việt ủng hộ EVFTA, nhận định với đài tiếng nói Hoa Kỳ VOA rằng cuộc bỏ phiếu hôm 12/02 vừa qua cho thấy phía EU “mặc cả non tay, và bị hớ.”
Hiệp định này sẽ tốt cho kinh tế của cả hai bên, nhưng phải nhìn nhận rằng phía EU đã bị hớ vì lẽ ra họ có thể đã đòi được nhiều hơn như các điều khoản về lao động, hình sự…nhưng họ đánh giá phía đối phương không đúng nên đã mặc cả sai.”

Họ không hớ về mặt kinh tế nhưng hớ về vị thế của họ, khi mà một đằng họ rao giảng về quyền con người, nhưng một đằng họ lại không chú trọng việc đấy.”
Ông Hải thuật lại lời nghị viên Pháp Raphael Glucksmann, Phó Chủ tịch Tiểu ban Nhân quyền, viết trên Twitter rằng “ngoài Đấng Thương mại ra, chúng ta còn có tương lai và các giá trị, các nguyên tắc đạo đức.”

Ngoài ra, nghị viên Glucksmann, người bỏ phiếu chống EVFTA còn nói rằng: “Chí ít Quốc hội Châu Âu cũng nên hoãn việc thông qua EVFTA cho đến khi nhà báo Phạm Chí Dũng được trả tự do, vì Phạm Chí Dũng vì viết thư cho chúng ta mà bị bắt.”

nghị viên Glucksmann, người bỏ phiếu chống EVFTA, đề nghị hoãn việc thông qua EVFTA cho đến khi nhà báo Phạm Chí Dũng được trả tự do

Tương tự như vậy, nghị sĩ Emmanuel Maurel, cũng từ Pháp, chỉ trích thỏa thuận thương mại này là “không mang lại lợi ích cho công dân bình thường mà chỉ làm lợi một phần nhỏ các công ty muốn tận dụng lao động ở nước ngoài.”
Từ Copenhagen, Đan Mạch, nhà hoạt động nhân quyền Nguyễn Thị Ngọc Hương, bày tỏ sự thất vọng vì những lo ngại về vi phạm nhân quyền ở Việt Nam không làm lay chuyển việc thông qua EVFTA của Nghị viện EU, dù kết quả bỏ phiếu hôm 12/02 cho thấy sự chia rẽ rõ rệt.
Tôi nghĩ đây là một cơ hội gần như là cuối cùng mà EU có thể đóng góp cho tiến trình phát triển nhân quyền, môi sinh ở Việt Nam, nhưng khi mà Hiệp định đã được thông qua rồi – dù EU có những đòi hỏi này kia – rất là khó để có những thay đổi cụ thể!”
Gần như 1/3 chống việc thông qua EVFTA, và 2/3 bỏ phiếu thuận cho thấy Nghị viện châu Âu xem trọng lợi ích về kinh tế hơn hơn là về nhân quyền. Kết quả này cũng rất tự nhiên thôi: dù có nghị sĩ chỉ biết lợi ích kinh tế, nhưng vẫn còn một số vẫn quan tâm đến nhân quyền, môi trường, dân chủ…ở quốc gia có làm ăn với EU.”

Hiệp định EVFTA vừa được thông qua chưa ráo mực, Bộ Công an lập tức xua quân ập đến nhà ông Lê Đình Kình ở Đồng Tâm, triệu tập cụ bà Dư Thị Thành để đọc lệnh khám nhà, Cụ Thành đã quá đau lòng nhớ cảnh chồng bị giết đã bị bị tăng huyết áp đột ngột, té ngã ngất xỉu, nhưng đám Công an này vẫn không cho cụ đi bệnh viện

20 Công an lúc 10h sáng hôm 20/2 – ập vào nhà cụ Lê Đình Kình ở Đồng Tâm đòi khám nhà

Vụ việc khiến cụ bà Dư Thị Thành, vợ cụ Kình bất ngờ ngất xỉu. Anh Trịnh Bá Phương, người có liên lạc gần gũi với gia đình cụ Kình nói với Đài Á Châu Tự Do qua điện thoại như sau:
Khi họ đến thì họ đã đã yêu cầu là cụ Thành phải hợp tác, trước đó họ đọc một cái lệnh đó là lệnh khám nhà.Trong đó họ yêu cầu cụ Thành phải hợp tác và nói rằng muốn đi khám toàn bộ ngôi nhà của cụ Kình.Tuy nhiên cụ Thành không đồng ý, họ đưa ra một cái giấy bắt phải ký là không hợp tác với bên công an.”
Cũng theo cáo buộc của anh Trịnh Bá Phương, bên phía công an đã có những lời nói khiến bà Dư Thị Thành bị sốc, tăng huyết áp và té xỉu sau đó. Video được lan truyền trên mạng sau đó cho thấy nhà bà Thành có nhiều công an mặc đồng phục và cảnh bà Thành ngã gục ngay trước mặt các công an.
Dạo gần đây, các nhà hoạt động đến thăm nhà cụ Lê Đình Kình và đến tận mắt chứng kiến hiện trường vụ việc đồng thời đòi hỏi tổ chức một cuộc điều tra độc lập về vụ việc ngày 9-1-2020.

Anh Trịnh Bá Phương cho biết, một lúc sau có một người y tá đến tiêm cho bà Thành một mũi thuốc và lực lượng chức năng rút lui khi có nhiều người dân đến chứng kiến vụ việc. Gia đình cụ Kình cho anh Trịnh Bá Phương biết bà Dư Thị Thành đã tỉnh lại và đang được con cháu chăm sóc tại nhà.

Đây là tấm cửa mà đám công an hôm 12-2 từng đến đòi tịch thu đưa về đồn để giám định, nhưng cụ bà Dư Thị Thành không đồng ý

Trước đó vài ngày, công an Hà Nội cũng đến nhà cụ Lê Đình Kình đòi mang đi những tấm kính cửa có nhiều vết đạn bắn trên đó.
Như chúng tôi đã thông tin, rạng sáng ngày 9-1-2020, hàng ngàn cảnh sát cơ động được điều đến làng Hoành, xã Đồng Tâm để bảo vệ các mục tiêu khi xây dựng hàng rào sân bay Miếu Môn cách đó khoảng hơn 3 km
Lúc đầu, Bộ Công an cho biết những người dân Đồng Tâm đã sử dụng lựu đạn, bom xăng, dao phóng… tấn công các lực lượng quân đội đang xây dựng hàng rào, dẫn đến hậu quả 3 Công an tử vong, cụ Lê Đình Kình bị bắn chết, một người bị thương.
Tuy nhiên sau đó, Bộ Công an lại cho biết, người dân tấn công lực lượng chức năng ở cổng làng Hoành khi một chốt chặn của cảnh sát cơ động khi đi qua đây.
Bộ Công an cho biết đã có 22 người bị bắt giữ ở Đồng Tâm với các cáo buộc “giết người”, “chống người thi hành công vụ”, “sở hữu và sử dụng vũ khí trái phép”. Người dân Đông Tâm cho biết chính quyền hiện vẫn giam giữ 27 người từ hôm 9/1 đến nay và gia đình họ không nhận được bất cứ thông tin nào từ người thân của mình.

Ở một góc nhìn khác, ông Nguyễn Hoàng Hải, lý giải có những quan điểm khác biệt giữa những nghị sĩ lớn tuổi và lớp nghị sĩ trẻ trong việc bỏ phiếu thông qua EVFTA.

ông Nguyễn Hoàng Hải –nhà hoạt động ở Brussel Bỉ

Ông Hoàng Hải nói: “Cái Nghị viện này bị phân chia rõ rệt. Những nghị sĩ bỏ phiếu chống là những người trẻ, có thể trong đầu họ nghĩ rằng lớp trẻ Việt Nam cũng dùng Iphone như họ, thì họ [thanh niên Việt Nam] cũng được hưởng các quyền như thanh niên EU. Còn rất nhiều ông nghị sĩ già đứng lên ủng hộ EVFTA thì cho rằng Việt Nam ngày xưa khổ nhưng nay có xe hơi thì các ông nghĩ rằng chính phủ của họ đã cố gắng rất nhiều rồi mới được như vậy.”
Ông Hoàng Hải nhận định thêm:
Đại đa số các nghị sĩ không hiểu rõ về Việt Nam, cho nên vừa rồi họ bỏ phiếu thuận cho EVFTA cũng là điều dễ hiểu thôi.”
Nhưng tôi, tôi là người bi quan, tôi nghĩ là sự hiểu biết về Việt Nam của Nghị viện châu Âu không đủ để đối phó với những thủ thuật của Chính phủ Việt Nam.”

Bà Ngọc Hương nhận định về vai trò giám sát của các tổ chức nhân quyền và nghị viên:
Dù Hiệp định đã được thông qua nhưng việc giám sát việc thực thi Hiệp định này lại rất quan trọng trong thời gian tới vì trong Hiệp định này EU nhấn mạnh rằng Việt Nam phải tôn trọng nhân quyền, phát triển bền vững, phải xem trọng quyền của người lao động và quyền lập hội.”
Với vai trò giám sát của cộng đồng người Việt, của các tổ chức XH Dân sự (NGO) mọi việc vi phạm của Việt Nam cần được thông báo ngay cho các nghị sĩ.”

Riêng tại Đan Mạch, tôi có liên lạc với Nghị sĩ Marianne Vind, Phó Chủ Phái đoàn phụ trách ASEAN, bà nói sẽ trực tiếp theo dõi quá trình phát triển quyền lợi cho công nhân.”
Ông Hải nhận định về lời đe dọa của ông Winkler Gyula, Nghị viên người Romania, nói sẽ hoãn hiệp định nếu phát hiện Việt Nam vi phạm nhân quyền:

Nhóm đảng EPP (Đảng Con người) của ông Gyula đe dọa mạng rằng nếu có vi phạm nhân quyền, vi phạm những điều khoản thì Hiệp định EVFTA sẽ bị hoãn ngay lập tức.”
Nhưng tôi nghĩ rằng việc hoãn EVFTA sẽ không dễ như ông ấy nói vì hai bên đang buôn bán với nhau thì làm sao bắt người ta dừng xuất nhập khẩu hoặc đánh thuế đột ngột cho được. Điều này có thể gây bất mãn cho doanh nghiệp.”
Nhận định về cơ chế kiểm soát chung việc thực thi EVFTA của Quốc hội Việt Nam và Quốc hội châu Âu, ông Nguyễn Hoàng Hải cho biết:
Họ nói có một cơ chế rất mơ hồ rằng sẽ sử dụng một ủy ban chung giữa QH Việt Nam và QH châu Âu để trao đổi thông tin và giám sát cùng với nhau.”

Cũng có nhận định cho rằng: “Ý tưởng là như vậy! Nhưng Quốc Hội Việt Nam, như nhiều người đã biết – là do Đảng Cộng sản chỉ đạo!”

ông Châu Văn Khảm (70 tuổi, Việt kiều Úc) là thành viên đảng Việt Tân bị Tòa án TpHCM buộc tội “khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân” và tuyên án 12 năm tù

Cụ thể trong vòng 5 năm nữa thì tôi nghĩ cũng không có gì thay đổi cả bởi vì với Bộ luật Hình sự như hiện nay thì chỉ cần họ đe dọa những người lãnh đạo các tổ chức công đoàn độc lập thì những tổ chức này cũng không dám lên tiếng hoặc chỉ lên tiếng rất nhẹ nhàng.”
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) hôm 18/02 kêu gọi châu Âu gây sức ép để Việt Nam chấm dứt đàn áp nhân quyền một cách có hệ thống và phóng thích các tù nhân chính trị đang bị giam cầm, một ngày trước khi EU và Việt Nam tiến hành Đối thoại Nhân quyền thường niên năm 2020.

EU đã bỏ lỡ một cơ hội quan trọng khi phê chuẩn hiệp định thương mại với Việt Nam mà không kèm theo các biện pháp chế tài yêu cầu các cam kết về cải cách nhân quyền,” ông John Sifton, Giám đốc Vận động châu Á của HRW nói trong một thông cáo.
Trong diễn biến liên quan, hôm 18/02, tại Hội nghị Geneva về Nhân quyền và Dân chủ, anh Dennis Châu, con trai của tù nhân lương tâm Úc gốc Việt Châu Văn Khảm, đã chia sẻ câu chuyện của cha mình để thế giới nhận thức rõ hơn về tình trạng nhân quyền tồi tệ tại Việt Nam hiện nay và kêu gọi cộng đồng quốc tế cùng hành động yêu cầu chính quyền Việt Nam trả tự do cho ông Khảm, cũng như tất cả các tù nhân lương tâm khác.

Anh Dennis Châum, một người con của tù nhân là Việt kiều Úc bị bắt giam ở VN nói : “Một điều tàn khốc là hiện nay tôi không thể biết được khi nào cha con chúng tôi có thể gặp nhau và liệu rằng cha tôi có thể sống đến khi mãn án tù 12 năm.”

Anh Dennis Châu, con trai của tù nhân lương tâm Úc gốc Việt Châu Văn Khảm phát biểu tại Hội nghị Geneva về Nhân quyền và Dân chủ hôm 18/2/2020

Tôi cảm thấy như thể cha tôi đã rời khỏi quê hương mà ông hằng yêu mến. Ông vẫn còn để lại điều gì đó đau đáu ở quê nhà. Ông biết những quyền tự do mà chúng tôi đang được hưởng là những giá trị mà người dân ở quê nhà đã mất. Tôi biết ông làm điều đó vì người dân Việt Nam. Đó là lý do tại sao ông đã dấn thân và mong muốn có sự thay đổi.”
Ông không bao giờ từ bỏ ý thức trách nhiệm của mình để kêu gọi xã hội cởi mở và tự do hơn ở Việt Nam.
Anh Dennis hy vọng cộng đồng quốc tế sẽ tiếp tục lên tiếng cho trường hợp của cha anh và nhấn mạnh rằng EU không nên xem trọng lợi ích của Hiệp định EVFTA mà bỏ qua việc vi phạm nhân quyền của Hà Nội.

Các nhà quan sát nhân quyền đề xuất rằng EU nên thiết lập văn phòng chuyên trách nhân quyền tại Việt Nam bên cạnh việc lập các nhóm giám sát độc lập của châu Âu để theo dõi tình trạng vi phạm nhân quyền, thăm tù nhân lương tâm tại Việt Nam; hỗ trợ và đảm bảo sự hiện diện của các công đoàn độc lập, và tổ chức điều trần về nhân quyền Việt Nam mỗi 6 tháng một lần.

Việt Nam với nền kinh tế ngày càng hội nhập và phụ thuộc lẫn nhau cùng kinh tế thế giới, nhiều hiệp định đã được ký kết để cải thiện việc làm và tăng xuất khẩu hàng hóa, nhưng hiệu quả chưa cao vì bị thể chế Chủ nghĩa xã hội đầy khiếm khuyết trói buộc các doanh nghiệp và người dân.
Những gì Đảng cộng sản Việt Nam làm trong suốt 90 năm qua đã quá đủ để chứng minh cho sự sai lầm về đường lối.
Đất nước chỉ có thể phát triển và văn minh khi Đảng trả lại quyền điều hành đất nước cho trên 90 triệu người dân Việt Nam.

Trung Nam từ Đà nẵng – Thoibao.de (Tổng hợp)