Kết thúc Hội nghị Trung ương 15, tin đồn về một cuộc “đảo chính ngầm” từ phe Quân đội nhắm vào Tổng Bí thư Tô Lâm, để đưa Đại tướng Phan Văn Giang lên thay đã hoàn toàn không xảy ra.
Thay vào đó, giới quan sát và các hãng tin lớn đều quốc tế đồng loạt nhận định rằng ông Tô Lâm sẽ nắm giữ quyền lực tuyệt đối tại Đại hội Đảng lần thứ 14 sẽ diễn ra trong tháng 1/2026.
Theo Reuters, thị trường chứng khoán Việt Nam đã ghi nhận đà tăng điểm mạnh mẽ ngay sau khi Hội nghị Trung ương 15 kết thúc, điều đó đã cho thấy một cuộc chuyển giao quyền lực suôn sẻ, nơi mà các rủi ro chính trị đã được triệt tiêu.
Điều này đồng nghĩa với việc ông Tô Lâm đã thực sự không có đối trọng đủ mạnh và không còn phe nhóm nào trong Đảng có đủ sức để thay đổi cục diện quyền lực đã được sắp đặt.
Để lý giải cho vị thế “độc tôn” này của ông Tô Lâm, theo giới phân tích quốc tế cần nhìn lại tương quan lực lượng giữa các phe nhóm trong suốt nhiệm kỳ 13 vừa qua.
Theo đó, trong khi phe Chính phủ suy yếu trầm trọng với hàng loạt nhân sự cấp cao bị tống vào lò bởi công cuộc chống tham nhũng. Thì phe Quân đội, dù nắm “thanh gươm” bảo vệ chế độ, lại chọn cách im lặng và thu mình.
Trước thềm Hội nghị 15, rộ lên tin đồn Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang cùng phe Quân đội sẽ thực hiện một cuộc lật đổ ngoạn mục trong cuộc bỏ phiếu kín của Bộ Chính trị.
Tuy nhiên, thực tế đã chứng minh điều ngược lại. Đây rất có thể là một âm mưu nằm trong toan tính được xuất phát từ phe Công an của ông Tô Lâm tung ra.
Trong khi, trên thực tế tầm ảnh hưởng chính trị của Đại tướng Phan Văn Giang, từ việc điều phối nhân sự, cho đến khả năng điều hành cũng như các vai trò của người đứng đầu, ông Giang đều thua kém xa so với Tổng Bí thư Tô Lâm.
Phe Quân đội ngoại trừ sức mạnh tổ chức và uy tín đối với quần chúng nhân dân, thì các vai trò khác không có gì đáng kể. Họ tức – phe Quân đội không đủ sức tạo ra một lực cản chính trị thực sự đối với sự bành trướng của phe Công an.
Ngược lại, dưới sự dẫn dắt của ông Tô Lâm trong hơn một năm qua đã cho thấy, phe Công an đã mở rộng ảnh hưởng chính trị một cách chưa từng có tiền lệ.
Không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát an ninh, Bộ Công an hiện nay đã thâm nhập sâu vào mọi ngóc ngách của đời sống xã hội. Đây là điều không một cơ quan nào trong hệ thống nhà nước ở Việt nam có thể so sánh được.
Kết hợp với việc các nhóm lợi ích ở địa phương đã bị gỡ bỏ trong những năm gần đây, đã trở thành đòn bẩy giúp ông Tô Lâm tác động vào các quyết định sắp xếp nhân sự, loại bỏ các đối thủ tiềm tàng và dọn đường cho những nhân sự thân tín của mình vào trám chỗ.
Sự trỗi dậy của nhóm lãnh đạo xuất thân từ Hưng Yên – quê hương của Tổng Bí thư là minh chứng rõ nhất cho sự áp đảo này. Đáng chú ý, thông tin rò rỉ từ nội bộ Đảng mới đây đã cho biết ông Lương Tam Quang nhiều khả năng sẽ bước chân vào nhóm “Ngũ trụ” đầy quyền lực.
Trong khi, Hãng tin Bloomberg dẫn nguồn tin giấu tên trong Đảng khẳng định rằng Đảng CSVN sẽ áp dụng mô hình “nhất thể hóa” tương tự như mô hình Trung Quốc, và sẽ đề cử ông Tô Lâm giữ chức Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước.
Nếu kịch bản này xảy ra, đây sẽ là dấu chấm hết cho truyền thống lãnh đạo tập thể nhằm cân bằng quyền lực phe nhóm vốn tồn tại nhiều năm qua.
Việc ông Tô Lâm nhấn mạnh rằng danh sách nhân sự chủ chốt trình Đại hội 14 đã được biểu quyết tập trung cao tại Hội nghị 15, chính là lời khẳng định: mọi phương án nhân sự thay thế đã bị loại bỏ.
Như vậy, có thể khẳng định cục diện quyền lực chính trị trước Đại hội 14 đã an bài, và sắp tới, là một kỷ nguyên quyền lực tập trung cao độ dưới thời Tổng Bí thư Tô Lâm.
Trà My – Thoibao.de
