Một trong những nội dung trọng tâm và táo bạo nhất cho “kỷ nguyên vươn mình” của Tổng Bí thư Tô Lâm, là việc xóa bỏ cấp huyện và sáp nhập các tỉnh thành phố chỉ còn lại 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh.
Tuy nhiên, giới quan sát quốc tế đã nhanh chóng phát hiện ra một sự bất thường, đó là, trong các báo cáo tổng kết năm 2025 của Đảng CSVN, sự kiện quan trọng bậc nhất này dường như đã bị “lãng quên”.
Sự chìm lắng của một chủ trương “siêu chính trị” không phải là ngẫu nhiên, mà đã phản ánh những mâu thuẫn sâu sắc giữa ý chí, và sự bất cập của thượng tầng với thực tế của hạ tầng cơ sở. Đặc biệt là sự thất bại trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính công.
Một nghịch lý đang hiện hữu ngay tại trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước là TP. HCM, theo báo Lao Động, trong khi chủ trương là tinh giản biên chế và giảm các đầu mối, thì thành phố này lại vừa quyết định tăng thêm 83 phó chủ tịch Ủy ban nhân dân tại các phường, xã.
Động thái này lại đi ngược chiều hoàn toàn với xu hướng sáp nhập và cắt giảm để “tinh gọn” bộ máy mà Tổng Bí thư đang theo đuổi.
Điều này chứng tỏ rằng, khi công cụ quản lý chưa thay đổi về bản chất, thì bộ máy hành chính vẫn buộc phải phình to, và đã biến giấc mơ về một bộ máy hành chính tinh gọn ngày trở nên xa vời.
Việc bộ máy hành chính công không giảm, đã gây bức xúc hơn cho dư luận khi cho rằng công cuộc cải cách của ông Tô Lâm chỉ “hành là chính”. Đây chính là sự lúng túng trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia vốn là nền tảng bắt buộc phải có trước khi nghĩ đến việc sáp nhập địa giới hành chính.
Theo Facebooker Dương Quốc Chính, một nhà quan sát và phản biện, mới đây đã chia sẻ status “Vươn mình hay xuống hố”, đã vạch trần sự đứt gãy trong hệ thống dữ liệu quốc gia tại thời điểm hiện nay.
Điển hình, là việc đồng bộ hóa mã số thuế cá nhân với Căn cước công dân gắn chip. Dù công dân đã sở hữu tài khoản định danh điện tử VNeID mức 2 – mức cao nhất về xác thực danh tính, nhưng sự liên thông giữa hai hệ thống cơ quan thuế lẫn công an gần như bằng zero.
Thay vì một cú nhấp chuột để đồng bộ dữ liệu, người dân vẫn bị buộc phải đến trực tiếp cơ quan thuế, điền tay vào các tờ khai in sẵn. Nực cười hơn cả là phải chạy đi tìm hàng photocopy để sao chụp lại chính chiếc Căn cước công dân gắn chip của mình để nộp cho công quyền.
Công luận đặt câu hỏi: Ý nghĩa của vấn đề số hóa nằm ở đâu khi quy trình cuối cùng vẫn quay về thủ công, vẫn cần giấy tờ bản cứng và sự can thiệp trực tiếp của con người như trước đây?
Việc cập nhật giấy phép lái xe lên ứng dụng VNeID cũng diễn ra chậm trễ, hay sự bất nhất trong quy định về ảnh thẻ giữa các thủ tục hành chính (đổi bằng lái, hộ chiếu online…) càng cho thấy một bức tranh manh mún về mặt kỹ thuật.
Hệ quả là, thay vì nhằm giúp đất nước vươn mình, thì sự chuyển đổi số được cho là “lởm khởm” này đang có nguy cơ trở thành “điểm nghẽn của điểm nghẽn” trong công cuộc cải cách.
Nếu những thủ tục hành chính cơ bản nhất còn khiến người dân, phải toát mồ hôi và tốn kém thời gian gấp đôi, gấp ba so với trước kia. Thì chủ trương tiến hành sáp nhập của Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ chỉ tạo ra sự hỗn loạn không thể kiểm soát.
Đây chính là lý do vì sao, giai đoạn 2026–2028 được dự báo sẽ là những năm tháng gian truân chưa từng thấy, sẽ là một phép thử khắc nghiệt cho cả người dân lẫn bộ máy công quyền.
Giới phân tích cảnh báo rằng, nếu hạ tầng kỹ thuật số vẫn tiếp tục vận hành theo tư duy thủ công, thì kỳ vọng “kỷ nguyên mới” sẽ chỉ là những ảo vọng.
Thậm chí phản tác dụng, gây xói mòn niềm tin của công chúng vào năng lực điều hành của Tổng Bí thư sau Đại hội Đang lần thứ 14.
Trà My – Thoibao.de
