Cứ mỗi 5 năm một lần, chỉ trong vài ngày ngắn ngủi, Đại hội Đảng lại thông qua những quyết định có khả năng định hình toàn bộ đường lối chính trị, ưu tiên chính sách và cấu trúc quyền lực của Việt Nam cho suốt nhiệm kỳ tiếp theo. Trên mặt báo chính thống, Đại hội thường được khắc họa như một sự kiện mang tính nghi lễ: hội trường rộng lớn, cờ hoa trang trọng, cùng những cụm từ quen thuộc như “đoàn kết”, “thống nhất”, “nhất trí cao”.
Tuy nhiên, phía sau lớp vỏ nghi thức và ngôn ngữ khuôn mẫu ấy, Đại hội Đảng thực chất là nơi các định hướng lớn được chốt lại, nơi tương quan quyền lực được sắp xếp, và nơi những quyết định có ảnh hưởng lâu dài nhất đến đời sống chính trị – xã hội được hình thành. Những gì diễn ra trong Đại hội không chỉ là biểu quyết hình thức, mà là kết quả của cả một quá trình chuẩn bị, thương lượng và sắp đặt trước đó.
Chính vì vậy, nếu muốn hiểu chính trị Việt Nam vận hành như thế nào, ai thực sự nắm quyền và quyền lực được phân bổ ra sao, thì điểm khởi đầu hợp lý nhất chính là việc hiểu rõ Đại hội Đảng là gì, nó quyết định những gì, và vì sao những quyết định được thông qua trong vài ngày ấy lại có sức nặng kéo dài suốt nhiều năm sau. Câu hỏi đặt ra là: Đại hội chỉ mang tính biểu tượng, hay là trung tâm thực sự của quyền lực chính trị?







