Truyền thông quốc tế đưa tin, chỉ hơn nửa tháng sau chuyến công du Mỹ để hội kiến Tổng thống Donald Trump, Tổng Bí thư Tô Lâm đang chuẩn bị cho chuyến đi quan trọng tới Bắc Kinh.
Tuy nhiên, tâm điểm của sự chú ý là một thỏa thuận kinh tế – kỹ thuật giữa Hà Nội và Bắc Kinh mang tính chiến lược đang được hình thành trong bóng tối.
Theo đó, nhà mạng Mobifone nằm dưới quyền quản lý của Bộ Công an, chuẩn bị hợp tác với các tập đoàn viễn thông của Trung Quốc như Hoa vi, ZTE để triển khai hạ tầng cho mạng 5G.
Giới quan sát quốc tế cho rằng, đây không chỉ là một thương vụ viễn thông mà là một tín hiệu cho thấy sự ưu tiên của Ba đình đối với Trung Nam Hải, nơi ranh giới giữa an ninh quốc gia và lợi ích phe phái đang trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết.
Việc Mobifone được đặt dưới sự quản lý của Bộ Công an từ năm 2025 vốn đã gây tranh cãi, nhưng việc bộ này chủ động lựa chọn công nghệ 5G từ Trung Quốc đã cho thấy một sự tính toán đáng lo ngại.
Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã thể hiện một thái độ né tránh, đối với các thiết bị hạ tầng viễn thông từ Trung Quốc vì lo ngại các lỗ hổng cửa sau (backdoor) và vấn đề gián điệp công nghệ.
Thế nhưng, khi ông Tô Lâm đang củng cố quyền lực tuyệt đối theo mô hình của Tập Cận Bình, thì các tập đoàn Trung Quốc lại được mời tham gia phát triển mở rộng hạ tầng viễn thông tại Việt Nam.
Giới phân tích quốc tế đã đặt câu hỏi: Tại sao Tổng Bí thư Tô Lâm, người đi lên từ Bộ Công an lại đi ngược lại các nguyên tắc phòng thủ công nghệ để bắt tay với quốc gia vốn là đối thủ địa chính trị lớn nhất của Việt nam?
Đã có không ít các nhà phân tích cho rằng, đây là một “sính lễ” ngoại giao mà ông Tô Lâm mang tới Bắc Kinh nhằm xoa dịu những nghi ngờ từ Trung Quốc sau cuộc gặp gỡ với Donald Trump.
Trong bối cảnh Washington đang thắt chặt các lệnh trừng phạt công nghệ đối với Trung Quốc, việc Việt Nam mở cửa cho công nghệ 5G của Trung Quốc thông qua Bộ Công an là minh chứng rõ ràng nhất cho chính sách ngoại giao “đu dây”.
Tuy nhiên, cái giá phải trả cho sự cân bằng này có thể là sự phụ thuộc hoàn toàn về hạ tầng kỹ thuật số trong tương lai. Khi Bộ Công An – một cơ quan nắm giữ huyết mạch viễn thông lại sử dụng công nghệ của Trung Quốc, thì dữ liệu và quyền riêng tư của hàng triệu người Việt Nam sẽ do Bắc Kinh gián tiếp quản lý.
Hơn thế nữa, thương vụ “mờ ám” này còn bộc lộ một tư duy quản trị mang đậm màu sắc lợi ích phe cánh của Bộ Hưng Yên. Việc đẩy nhanh ký kết thỏa thuận với Bắc Kinh đã cho thấy đây là một quyết định trái quy định, thay vì đấu thầu minh bạch dựa trên hiệu quả kinh tế.
Khi Bộ Công an thâu tóm hàng loạt các Công ty viễn thông và biến chúng thành công cụ ngoại giao, sự cạnh tranh lành mạnh sẽ biến mất, nhường chỗ cho những thỏa thuận ngầm.
Theo giới chuyên gia, nếu các trạm gốc 5G của Trung Quốc được lắp đặt tại các vị trí chiến lược dọc biên giới hay các trung tâm chính trị, Việt Nam sẽ đối mặt với rủi ro rất lớn nếu xảy ra xung đột.
Cú bắt tay giữa Mobifone và Trung Quốc dưới sự bảo trợ của ông Tô Lâm đang vẽ nên một bức tranh chính trị đầy mâu thuẫn. Một mặt, Việt Nam nỗ lực tiếp cận các dòng vốn và công nghệ cao cấp từ Mỹ với khát vọng tăng trưởng.
Một mặt khác, Bộ Công an lại đang “mở cửa” cho các thế lực công nghệ Trung quốc mà Mỹ và phương Tây coi là mối đe dọa hết sức nguy hiểm.
Sự nhập nhằng này không chỉ làm xói mòn lòng tin của các nhà đầu tư phương Tây mà còn đẩy Việt Nam vào một thế đứng hết sức bấp bênh.
Liệu ông Tô Lâm có thể duy trì được sự cân bằng này mãi mãi, hay đây chỉ là những bước đi ngắn hạn nhằm củng cố vị thế cá nhân hậu Đại hội 14?
Trà My – Thoibao.de
