Lời kêu gọi công khai của cựu nhà báo Hoàng Linh thuộc Báo Tuổi trẻ đối với Tiến sĩ Lê Kiên Thành, đề nghị ông “bước ra chính trường hoặc bằng một cách nào đó để cống hiến cho đất nước và nhân dân” thay vì chỉ đưa ra “những lời ẩn dụ bóng gió”, đang thu hút sự chú ý của công luận.
Xuất phát điểm của làn sóng dư luận này chỉ từ một dòng trạng thái ngắn ngủi của ông Thành mới đây, đối chiếu bức ảnh thời trẻ trong bộ quân phục Thiếu sinh quân năm 1966 và Học viện Không quân Liên Xô năm 1976 với lời bình đầy ẩn ý “phó thường dân, không dám đăng ảnh”.
Theo giới quan sát, một ý kiến có vẻ bâng quơ, mang tính tự trào nhưng lập tức bị giới thạo tin bóc tách, suy diễn và gắn cho những hàm ý chính trị ngoài sự tưởng tượng.
Tuy nhiên, sự “nhạy cảm” quá mức này không đơn thuần là một phản ứng hiếu kỳ mang tính nhất thời. Mà nó phản ánh một kỳ vọng sâu kín và lâu dài của xã hội đối với một nhân vật có vị thế chính trị đặc biệt là con trai của cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, một trong những nhà lãnh đạo quyền lực nhất trong lịch sử hiện đại Việt Nam.
Theo giới phân tích, để hiểu vì sao dư luận lại có sự “phản ứng” khá bất thường trước từng câu chữ của Tiến sĩ Lê Kiên Thành, cần phải nhìn lại hành trình phản biện xã hội đầy sắc bén của ông trong quá khứ.
Vào thời điểm năm 2012 khi Hội nghị Trung ương 6 Khóa 11 đang diễn ra, ông Thành đã cùng nhà báo Tô Lan Hương đưa ra một tiên tri chấn động mang tên “Quả trứng mafia Việt Nam bao giờ nở?”
Lời cảnh báo ấy gay gắt và trực diện đến mức toàn bộ tòa soạn phải nín thở sau khi in ấn, trước khi nhận được sự tán thành hiếm có từ Ban Tuyên giáo Trung ương của Đảng CSVN khi phát cho các đại biểu dự Hội nghị.
Bằng việc phân tích mô hình sụp đổ của Liên Xô cũ và sự trỗi dậy của mafia Nga – thứ tội phạm có tổ chức sau năm 1991, nhưng không phát sinh từ đáy xã hội mà hình thành từ chính tầng lớp những người có tiền và có quyền ở nước Nga.
Ông Lê Kiên Thành đã thẳng thắn chỉ ra nguy cơ nội tại của Việt Nam. Ông khẳng định một nhà nước Xã hội Chủ nghĩa nếu có quá nhiều lãnh đạo tham nhũng, không ngăn chặn được sự thoái hóa cán bộ và trọng dụng người kém đức tài thì mafia sẽ sinh sôi hơn cả ở nước Nga.
Chính tư duy phản biện mang tầm nhìn chiến lược và dự báo chính xác đó đã biến Tiến sĩ Lê Kiên Thành thành một biểu tượng của sự trung thực và lòng can đảm trong mắt giới trí thức và công chúng trong lúc này.
Khi những “quả trứng mafia” mà ông Thành cảnh báo từ thập kỷ trước được cho là đã nở thành những “con khủng long” đã và đang lũng đoạn chính trị – xã hội trong lúc này. Đây chính là lý do vì sao, công luận lại càng khao khát một người dẫn đường mạnh mẽ.
Công chúng đang thúc ép ông bước ra khỏi vùng an toàn vì họ tin rằng, với uy tín độc nhất của mình, Tiến sĩ Lê Kiên Thành có thể tạo ra những thay đổi và thúc đẩy sự công bằng tiến bộ cho đất nước một cách hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, sự cẩn trọng của ông Lê Kiên Thành hiện nay cũng là một vấn đề cần thiết. Để các quan điểm không bị bóp méo hoặc suy diễn thành các thông điệp phe phái hoặc đối kháng trong con mắt của Đảng CSVN.
Lời kêu gọi từ công luận mong muốn ông Thành bước ra tham chính đã phản ánh niềm tin của dư luận vào các giá trị cốt lõi mà ông đại diện.
Nhưng nó cũng là một áp lực quá lớn trong bối cảnh các thể chế chính trị độc đảng vận hành theo những nguyên tắc hết sức nghiêm ngặt.
Khát vọng của công chúng đối với tiếng nói của con trai cố Tổng Bí thư Lê Duẩn là điều có thật, nhưng việc biến khát vọng đó thành một giải pháp chính trị thực tế lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Nó không chỉ phụ thuộc vào bản lĩnh cá nhân hay sự cởi mở của hệ thống chính trị, mà còn nhờ sự chung tay của mọi tầng lớp trong xã hội.
Trà My – Thoibao.de
