Nhìn lại hành trình 20 năm – giai đoạn 2006 đến 2026, một hiện tượng xã hội nhức nhối vẫn lặp đi lặp lại qua nhiều thế hệ lãnh đạo của Đảng CSVN.
Đó là, người dân mỗi khi chịu oan khuất về đất đai hay các chính sách bất cập đều tìm cách kêu oan, hay gửi tâm thư cầu cứu cho những người đứng đầu.
Từ thời kỳ cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, qua cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, cho đến nay dưới thời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, điệp khúc “kêu cứu” cũng chưa bao giờ biến mất.
Điểm chung không đổi suốt hai thập kỷ qua là tâm lý người dân trông cậy vào sự can thiệp của một cá nhân quyền lực, hoặc mỉa mai hơn là phải nhờ “Bác dẫn đường” bằng tiêu cực phí, thay vì đặt niềm tin vào hệ thống tư pháp nhà nước.
Trong khi, ngôn ngữ chính thức của hệ thống chính trị luôn khẳng định cái gọi là tinh thần “thượng tôn pháp luật”, hay cam kết “xử lý nghiêm, đúng người, đúng tội”.
Thế nhưng, nếu các cơ quan hành chính và hệ thống tòa án thực sự giải quyết một cách rốt ráo và minh bạch, tại sao đơn thư khiếu nại vẫn không có hồi kết?
Việc người dân phải quỳ gối bên đường chờ đoàn xe công vụ đi qua để đưa đơn kêu cứu, đã phơi bày một thực tế trần trụi, các kênh giải quyết tranh chấp theo luật định đã bị tắc nghẽn trầm trọng ở các cấp thực thi.
Trong khi, đất đai bị thu hồi để phân lô, bán nền hay xây dựng các trung tâm thương mại tràn lan, bất chấp sinh kế của người dân mất đất.
Tình trạng kéo dài hàng thập kỷ đã khiến người dân bất lực và chập nhận buông bỏ khi nhận thấy khoảng cách quá lớn giữa nỗ lực cá nhân và sự bảo đảm quyền lợi từ thể chế.
Một xã hội hiện đại không thể vận hành bền vững nếu sau mỗi nhiệm kỳ, người dân chỉ thấy thay đổi tên người đứng đầu của bộ máy, còn mọi thứ thì “Nguyễn Y Vân”.
Công luận đặt câu hỏi, sau hơn 20 năm giậm chân tại chỗ, đến khi nào quyền lợi hợp pháp của người dân mới được bảo vệ bằng sức mạnh thực sự của hệ thống tư pháp?
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
