Những ngày qua, truyền thông nhà nước đồng loạt lan tải thông tin cho rằng Việt Nam đã vươn lên “giàu hơn” Ấn Độ – một nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới, với quy mô tổng sản phẩm GDP danh nghĩa đạt khoảng 3.900 tỷ USD.
Điều đáng nói, tiêu chí được đưa ra để khẳng định sự vượt trội này không nằm ở quy mô toàn diện, mà ở chỉ số thu nhập bình quân GDP trên đầu người.
Theo số liệu từ Ngân hàng Thế giới (Wold bank) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), chỉ ra rằng trong giai đoạn 2025- 2026, thu nhập bình quân của người Việt Nam đạt khoảng 4.800 đến 5.115 USD mỗi năm, cao gấp gần hai lần mức 2.500 đến 2.800 USD của Ấn Độ.
Tuy nhiên, nhìn lại lịch sử, vào năm 1990, thu nhập bình quân của Việt Nam từng rất thấp, chỉ bằng khoảng 1/3 so với quốc gia Nam Á này, trước khi bắt đầu lội ngược dòng vượt lên từ khoảng năm 2008 và duy trì khoảng cách cho đến nay.
Theo giới chuyên gia, dưới góc độ phân tích kinh tế chuyên sâu, việc so sánh này đòi hỏi một cái nhìn tỉnh táo và đa chiều để tránh rơi vào cái bẫy tự mãn số liệu.
Bản chất của cái gọi là sự “giàu hơn” này hoàn toàn xuất phát từ bài toán chia đều do dân số khổng lồ của Ấn Độ với hơn 1,4 tỷ dân, trong khi tổng GDP của Việt Nam mới chỉ vượt mốc 500 tỷ USD, đứng ở vị trí thứ 32 trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Trong khi, theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, GDP bình quân đầu người của Việt Nam trong năm 2024 mới chỉ tiệm cận mức của Malaysia hồi 2004, hay Thái Lan năm 2010, và của Hàn Quốc năm 1988.
Tức là, trong khi chúng ta đang hoan hỉ với chiến thắng trước Ấn Độ ở mức thu nhập bình quân đầu người hiện tại, thì trên thực tế Việt Nam vẫn đang chỉ bằng của Hàn Quốc từ gần bốn thập kỷ trước.
Việc tận dụng các lát cắt thống kê có lợi của nhà nước Việt Nam nhằm để hạ thấp một siêu cường đang lên như Ấn Độ là một công cụ hiệu quả trong các chiến dịch truyền thông định hướng, nhưng nó không thể thay thế cho thực trạng phát triển.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
