Gần nửa đêm 10/3, khi phần lớn người dân đã ngủ, thông báo điều chỉnh giá xăng được công bố. Sáng hôm sau, bảng giá tại cây xăng nhảy vọt, tiến sát mốc 30.000 đồng mỗi lít. Cách điều hành vào “khung giờ ma” này khiến nhiều người đặt câu hỏi: tại sao những quyết định ảnh hưởng trực tiếp tới hàng triệu túi tiền lại thường xuất hiện vào lúc ít người kịp phản ứng nhất?
Điều khiến dư luận băn khoăn hơn là bối cảnh thị trường. Giá dầu thế giới có thời điểm hạ nhiệt, thuế nhập khẩu đã giảm mạnh, nhưng giá bán lẻ trong nước vẫn tăng. Lời giải thích quen thuộc được đưa ra: phải trích Quỹ Bình ổn với mức hàng nghìn đồng mỗi lít để “giảm áp lực giá”.
Trên lý thuyết, quỹ này được tạo ra để làm tấm đệm khi thị trường biến động. Nhưng trong thực tế, cơ chế vận hành của nó từ lâu đã là chủ đề gây tranh luận. Tiền quỹ không nằm trong kho bạc mà được giữ tại các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu. Khi có quyết định “chi quỹ”, con số được công bố, nhưng dòng tiền thực tế đi qua những tài khoản nào, sử dụng ra sao, ít khi được giải thích chi tiết cho công chúng.
Chính vì thế, mỗi lần điều chỉnh giá vào nửa đêm lại giống một phép thử niềm tin. Người dân chỉ thấy kết quả cuối cùng trên bảng giá, còn phần “ma trận” của cơ chế tính toán thì nằm ngoài tầm nhìn.
Và câu hỏi vẫn còn đó:
Liệu những quyết định điều hành như vậy chỉ đơn thuần là kỹ thuật thị trường… hay còn là một trò chơi tài chính mà người trả tiền cuối cùng luôn là người dân?
https://www.facebook.com/share/p/1QGfexVdqN/
